Sıkça Sorulan Sorular
TÜBİTAK TEYDEB 1501 ve 1507 Ar-Ge destek programları hakkında merak ettiğiniz tüm soruların cevaplarını burada bulabilirsiniz.
Genel Bilgiler
1501 ve 1507 programlarının amacı nedir?
TÜBİTAK Ar-Ge Destek Programlarının amacı, KOBİ ölçeğindeki kuruluşların araştırma-geliştirme (Ar-Ge) çalışmalarını teşvik etmek, nitelikli ve yenilikçi faaliyetler yapmaya özendirmek ve Türk sanayisinin Ar-Ge yeteneğinin yükseltilmesine katkıda bulunmaktır.
1501 ve 1507 programları arasındaki fark nedir?
1501 - Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı:
- Başvuru sayısı kısıtlaması yoktur
- Proje destek süresi en fazla 36 ay
- Form: AGY100
1507 - KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı:
- TÜBİTAK tarafından daha önce desteklenmemiş kuruluşların ilk 5 projesi desteklenir
- En az ikisi ortaklı başvuru olmak kaydıyla
- Proje destek süresi en fazla 18 ay
- Form: AGY101
Programlara kimler başvurabilir?
Başvurabilenler:
- KOBİ tanımına uyan ve sektörüne bakılmaksızın firma düzeyinde katma değer yaratan Türkiye'de yerleşik tüm sermaye şirketleri
- Dar mükellefiyet statüsündeki temsilcilik ve şubeler
- Vakıflar, dernekler ve bunların iktisadi işletmeleri
- Kooperatifler, birlikler
- Şahıs şirketleri ve adi ortaklıklar
Proje destek süresi ne kadardır?
- 1507 Programı: En fazla 18 ay
- 1501 Programı: En fazla 36 ay
Bu süreler aşılamaz. Mücbir sebeplerde TÜBİTAK Yönetim Kurulu kararıyla süre uzatımı verilebilir.
Programların kapsamı nedir? Hangi projeler desteklenir?
Programlarda şu hedeflere yönelik Ar-Ge nitelikli projeler desteklenmektedir:
- Yeni ürün üretilmesi
- Ürün kalitesi veya standardının yükseltilmesi
- Maliyet düşürücü ve standart yükseltici yeni tekniklerin geliştirilmesi
- Yeni üretim/süreç teknolojilerinin geliştirilmesi
Ar-Ge nedir ve hangi aşamalardan oluşur?
Ar-Ge; bilgi dağarcığının arttırılması ve yeni uygulamalar tasarlamak üzere sistematik temelde yürütülen yaratıcı çalışmalardır.
Ar-Ge Aşamaları:
- Kavram Geliştirme
- Teknolojik/Teknik ve Ekonomik Yapılabilirlik Etüdü
- Laboratuvar Çalışmaları
- Tasarım, Tasarım Geliştirme ve Doğrulama Çalışmaları
- Prototip Üretimi
- Pilot Tesisin Kurulması
- Deneme Üretimi ve Tip Testleri
Başvuru Süreci
Proje başvurusu nasıl yapılır?
Proje önerileri elektronik ortamda sunulur. Başvuru için
eteydeb.tubitak.gov.tr adresindeki PRODİS kullanılır.
Başvuru Adımları:
- Kuruluş Ön Kaydı: Kuruluş bazlı ön kayıt yaptırılması (ortalama 1 hafta)
- A1 Bölümü Doldurma: Firma Kullanıcısı A1 bölümünü doldurur
- E-imza Onayı: Kuruluş Yetkilisi e-imza ile onaylar
- Diğer Bölümler: Tüm bölümler tamamlanır
- Gönderim: Çağrı kapanış tarihine kadar gönderilir
Programlara ne zaman başvurulabilir?
1501 ve 1507 programlarında proje başvuruları TÜBİTAK tarafından yayımlanacak çağrı duyuruları kapsamında alınır.
Kuruluş bazlı ön kayıt nedir ve nasıl yapılır?
Proje başvurusu yapabilmek için önce kuruluş bazlı ön kayıt yapılmış olması gerekir.
- Ön kayıt süreci ortalama bir hafta içerisinde tamamlanır
- Daha önce ön kayıt yaptıran kuruluşlar tekrar ön kayıt yaptırmadan başvuru yapabilir
- Ortaklı başvurularda her kuruluşun ön kayıt yaptırması gerekir
Ortaklı proje başvurusu nasıl yapılır?
- Ortak proje başvurusu tek bir başvuru biçiminde sunulur
- Ortaklar arasındaki yetkilerin, sorumlulukların ve fikri hakların paylaşımı belirtilmelidir
- Firmalardan biri muhatap kuruluş olarak belirlenir
- Maliyet formları her firma için ayrı doldurulur
Bütçe & Giderler
Programda hangi giderler desteklenir?
Desteklenen gider kalemleri:
- M011 - Personel giderleri
- M012 - Seyahat giderleri (sadece ekonomi sınıfı)
- M013 - Alet, teçhizat, yazılım, yayın alımları
- M014 - Ar-Ge kuruluşlarına yaptırılan işler
- M015 - Danışmanlık ve hizmet alımları
- M016 - Malzeme ve sarf giderleri
- Mali Müşavir giderleri
- Ekonomik Fizibilite Raporu gideri
Hangi giderler desteklenmez?
Destek kapsamı dışındaki giderler:
- KDV (Katma Değer Vergisi)
- Her türlü kar, fırsat maliyeti, sermaye kullanım maliyeti
- Amortismanlar, depozitolar, avans ödemeleri
- Dağıtım, pazarlama ve reklam giderleri
- Patent, marka tescil giderleri
- İdari giderler (muhasebe, sekreterlik vb.)
- Prim ve motivasyon giderleri
- Yemek, servis, konaklama giderleri
- Enerji, su, telefon, internet giderleri
- Kira, inşaat, tesisat giderleri
Personel giderleri nasıl hesaplanır? (M011)
Aylık maliyet: Brüt ücretler + ikramiyeler + SGK işveren payları toplamının ay sayısına bölünmesi.
Adam/Ay Oranı:
- 0-1 arasında bir değer olmalıdır
- Örnek: Bir ayda sadece bir haftalık katkı → Adam/Ay = 0,25
Bütçe hesaplamalarında KDV dahil edilir mi?
Hayır! Gider formları KDV hariç tutarlar esas alınarak doldurulmalıdır.
Proje bütçesi başvuru tarihindeki maliyetler üzerinden hesaplanmalı, gelecek maliyet artışları dikkate alınmamalıdır.
Alet/Teçhizat/Yazılım alımlarında dikkat edilecekler? (M013)
M013 formunda belirtilmesi gerekenler:
- Ekipmanın adı, adedi, teknik özellikleri
- Ar-Ge faaliyetlerindeki kullanım amacı
- Proje sonrası kullanım durumu
- Birim fiyatı
Değerlendirme Süreci
Proje değerlendirme süreci nasıl işler?
- Ön Değerlendirme: Şekilsel değerlendirme, gerekirse revizyon istenir
- Hakem Değerlendirmesi: Konusunda uzman hakemler (genellikle akademisyenler) değerlendirir
- Kurul Değerlendirmesi: Yürütme Kurulları proje puanını oluşturur
- Karar: Başkanlık Makamı nihai kararı verir
Projeler hangi kriterlere göre değerlendirilir?
Projeler üç ana boyut altında değerlendirilir:
- Boyut I: Endüstriyel Ar-Ge içeriği, teknoloji düzeyi ve yenilikçi yön
- Boyut II: Proje planı ve kuruluş altyapısının uygunluğu
- Boyut III: Ekonomik yarar ve ulusal kazanıma dönüşebilirlik
Proje desteklenirse ne olur?
- Destek Karar Yazısı ve Proje Sözleşmesi firmaya iletilir
- Firma sözleşmeyi imzalar ve TÜBİTAK'a iletir
- Destek süreci başlar: Firma harcama yapar → Dönem raporları sunar → Ödeme yapılır
I. Dönem: 01 Ocak – 30 Haziran
II. Dönem: 01 Temmuz – 31 Aralık
Teknik Detaylar
Teknoloji Hazırlık Seviyesi (THS/TRL) nedir?
Teknoloji Hazırlık Seviyesi, bir teknolojinin olgunluk düzeyini gösteren ölçektir.
Proje başvurusunda şunlar belirtilmelidir:
- Başlangıç THS: Projenin başladığı seviye
- Hedeflenen THS: Proje sonunda ulaşılması hedeflenen seviye
İş paketi nedir ve nasıl tanımlanır?
İş Paketi: Birbirini tamamlayan faaliyetlerden oluşan, bitişi bir ara çıktı ile tanımlanmış temel alt bölümdür.
Her iş paketi için tanımlanması gerekenler:
- İş paketi adı, başlangıç ve bitiş tarihleri
- Gerçekleştirilecek faaliyetler ve yöntemler
- İncelenecek parametreler, özgün katkılar
- Deney, test ve analizler
- Ara çıktılar (kilometre taşları) ve başarı kriterleri
Yenilik türleri nelerdir?
A - Ürün Yeniliği:
- Mevcut ürünün yeni modellerinin geliştirilmesi
- Firma için yeni ürün geliştirilmesi
- Firma için yeni ürün platformu geliştirilmesi
- Ülke için yeni ürün geliştirilmesi
- Dünya için yeni ürün geliştirilmesi
B - Süreç Yeniliği:
- Maliyet düşürücü/kalite yükseltici yeni teknikler
- Üretimle ilgili yeni yöntem/teknoloji geliştirilmesi
State-of-the-Art (Tekniğin Bilinen Durumu) nasıl açıklanır?
Tekniğin/teknolojinin bilinen durumu hakkında bilgi verilmelidir:
- Ulusal ölçekte mevcut durum
- Uluslararası ölçekte teknolojinin geldiği en son nokta
Form Hazırlama İpuçları
Proje adı nasıl olmalıdır?
- Proje adı Türkçe kelimelerden oluşmalıdır
- "Ar-Ge Projesi" veya "...Projesi" gibi ibareler içermemelidir
- Anlamlı olmayan kısaltmalar (XCR70, Cimatriks vb.) kullanılmamalıdır
Örnekler:
- ❌ "XM70 Taşıt Ar-Ge Projesi" → ✅ "Euro 5 Normlarına Uygun Otomobil Tasarımı ve Geliştirilmesi"
- ❌ "KDC LPU-21NN IMMOBILIZER" → ✅ "Hırsızlığa Karşı Araç Motoru Elektronik Blokaj Sistemi"
A.3 Proje Kısa Tanıtımı bölümü nasıl yazılmalıdır?
Bu bölüm Yürütme Kurulu'nda değiştirilmeden sunulacaktır:
- Projenin amacı, hedefleri, Ar-Ge içeriği, yenilikçi yönlerine odaklanın
- Proje ekibi, özel yöntemler, özgün katkılar açıkça özetlensin
- Genel (kitabi) kavramları tekrar etmeyin
- Teknik detaylara odaklanın
Somut ve ölçülebilir hedefler nasıl yazılmalıdır?
- Ölçülebilir başarı ölçütleri ve hedef değerler belirtilmelidir
- "Daha iyi, daha hızlı, daha küçük" gibi ölçülemeyen tanımlar kullanılmamalıdır
İyi Örnekler:
- Bakteri sayısının 3 log düşürülmesi
- Üretim hızının 3'ten 4 adet/dakikaya çıkarılması
- Gürültü seviyesinin 3 dB düşürülmesi
- Enerji tüketiminin %10 azaltılması
- İşlem süresinin %20 kısaltılması
Proje yürütücüsü kimdir ve kimler olabilir?
Proje Yürütücüsü: Projenin bilimsel ve teknik olarak yürütülmesinden, raporlardan ve harcamaların uygunluğundan sorumlu kuruluş personelidir.
Proje yürütücüsü olabilecekler:
- Kuruluşta 5510/4-1a kapsamında sigortalı olanlar
- Anonim şirketlerde yönetim kurulu üyeleri
- Limited şirketlerde müdürler
ARBİS kaydı zorunlu mudur?
Evet! Proje yürütücüsü ve lisansüstü dereceli personelin tamamının
arbis.tubitak.gov.tr adresinden ARBİS'e kayıt olması
zorunludur.
KOBİ ölçeği değişirse ne yapmalıyım?
Kuruluş ölçeğinde değişiklik olması halinde dilekçe ile TÜBİTAK'a bilgi verilmelidir.
Sonuç Bulunamadı
Arama kriterlerinize uygun soru bulunamadı. Farklı anahtar kelimeler deneyebilirsiniz.